Σύμφωνα με την ελληνική ιστορία και την ιστορία των μεγαλύτερων
αρχαίων πολιτισμών, το τόξο και το βέλος συντροφεύουν τον άνθρωπο
από την αρχή της εμφάνισής του στον πλανήτη.
Στην αρχή ως μέσο επιβίωσης για την εύρεση τροφής και την προστασία
από κινδύνους και στη συνέχεια συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες
πολεμικές και όχι μόνο τέχνες μέχρι να φτάσει στον 21o αιώνα ως
άθλημα.
Η ελληνική μυθολογία περιέχει πάρα πολλές αναφορές σε Θεούς του
Ολύμπου και σε διάφορους ήρωες, οι οποίοι έμειναν γνωστοί στην
ιστορία ως δεινοί τοξότες.
Για παράδειγμα υπάρχουν αναφορές πως η
Άρτεμις, η θεά του κυνηγιού
και ο αδελφός της Απόλλων, ο θεός του φωτός και των τεχνών, έκαναν
χρήση του τόξου και απεικονίζονται με τόξα και φαρέτρες. Από τους
μεγαλύτερους ήρωες της Ελληνικής Μυθολογίας ο Ηρακλής, έμαθε να
χρησιμοποιεί το τόξο από τον Σκύθη Τεύταρο και μυήθηκε στην τέχνη
της Τοξοβολίας από το Ραδάμανθυ.
Ο Ποίας, μέλος της Αργοναυτικής εκστρατείας, ο οποίος κληρονόμησε
από τον Ηρακλή το τόξο και τα βέλη του και τα έδωσε με τη σειρά του
στο γιο του Φιλοκτήτη, επίσης φημισμένο τοξότη, ηγεμόνα από τη
Θεσσαλία. Με την παρουσία αυτών των όπλων έπεσε η Τροία. Αναφέρεται
πως ο Αχιλλέας διοργάνωσε αθλητικούς αγώνες, μεταξύ αυτών και
τοξοβολίας, προς τιμήν του νεκρού φίλου του Πατρόκλου έξω από τα
τείχη της Τροίας.
Ο Οδυσσέας γυρνώντας στο παλάτι του μετά από πολύχρονες περιπέτειες,
ξανακέρδισε τη γυναίκα του συμμετέχοντας στον περίφημο αγώνα
τοξοβολίας αντιμετωπίζοντας τους μνηστήρες, όπως τόσο γλαφυρά
περιγράφει ο Όμηρος στα έπη της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Ο
Πάνδαρος και ο Πάρις από την πλευρά των Τρώων, ο Τεύκρος και ο
Οδυσσέας από την πλευρά ενός συνασπισμού άλλων ελληνικών πόλεων,
έμειναν στην ιστορία ως επιδέξιοι τοξότες.
Στους Βυζαντινούς χρόνους ξεχωρίζει ο στρατηγός του Ιουστινιανού, Βελισάριος ο οποίος ήταν εξαίρετος τοξότης και οργάνωσε ένα νέο είδος βαρέως οπλισμένου, αλλά ευέλικτου ιππικού, τους κατάφρακτους, όπου οι άνδρες του ήταν οπλισμένοι εκτός των άλλων και με τόξο.
Ο πρώτος γνωστός αγώνας Τοξοβολίας σε νεότερες εποχές, διεξάχθηκε στο
Finsbury της Αγγλίας, το 1583, με την συμμετοχή 3.000 τοξοτών.
Στο παρελθόν πολλοί Βρετανοί μονάρχες ασχολήθηκαν με την Τοξοβολία,
μεταξύ των οποίων η βασίλισσα Βικτόρια και ο Ερρίκος ο VIII, ο
οποίος οργάνωσε αγώνες και ίδρυσε το 1537 τον πρώτο σύλλογο
Τοξοβολίας, την Αδελφότητα του Αγ. Γεωργίου.
Οι πρώτοι διεθνείς αγώνες έγιναν μεταξύ Άγγλων και Γάλλων το 1900,
την ίδια χρονιά που το άθλημα έγινε δεκτό στους Ολυμπιακούς Αγώνες,
στο Παρίσι.
Η Τοξοβολία διατηρήθηκε στο Ολυμπιακό πρόγραμμα μέχρι το 1920 στην
Αμβέρσα, με εξαίρεση τους Αγώνες της Στοκχόλμης, το 1912.
Κατά τη διάρκεια εκείνων των Ολυμπιάδων, κάθε αθλητής είχε δικαίωμα
να συμμετάσχει σε περισσότερα του ενός αθλήματων, προκειμένου να
διεκδικήσει πολλά μετάλλια.
Ο Βέλγος Hubert Van Innis, έμεινε γνωστός στην ιστορία ως ο τοξότης
με τις περισσότερες Ολυμπιακές διακρίσεις. Κέρδισε 16 χρυσά και τρία
αργυρά μετάλλια συνολικά, αγωνιζόμενος το 1900 και το 1920 στην
Τοξοβολία και σε άλλα αθλήματα.
Η Τοξοβολία επανεντάχθηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου, το
1972. Το 1988 στη Σεούλ, προστέθηκε και το ομαδικό αγώνισμα, ενώ από
το 1992 καθιερώθηκε ο Ολυμπιακός Γύρος, ο νέος τρόπος διεξαγωγής του
αθλήματος που πρόβαλε την Τοξοβολία θεαματικά.
Η Διεθνής Ομοσπονδία Τοξοβολίας (FITA) ιδρύθηκε το 1931 στο Lvov της
Πολωνίας, όπου πραγματοποιήθηκε εκεί την ίδια χρονιά και το πρώτο
παγκόσμιο πρωτάθλημα. Η FITA αριθμεί σήμερα 130 –χώρες-μέλη και
διοργανώνει παγκόσμια πρωταθλήματα κάθε δεύτερο χρόνο. Η Ελλάδα
αποτελεί μέλος της από το 1983, ενώ η Ελληνική Φίλαθλος Ομοσπονδία
Τοξοβολίας (ΕΦΟΤ) ιδρύθηκε το 1999.
Τα αγωνίσματα της Τοξοβολίας που υπάγονται στον έλεγχο και τη
διαχείριση της Ε.Φ.Ο.Τ. και διεξάγονται σύμφωνα με τους Διεθνείς
Κανονισμούς της F.I.T.A. και της E.M.A.U. είναι:
·
Σκοπευτική Τοξοβολία Ολυμπιακό & Σύνθετο τόξο
(Target Archery)
·
Τοξοβολία πεδίου (Field Archery)
·
Έφιππη Τοξοβολία (Mounted Archery)
·
Τοξοβολία & Σκι (Ski Archery)
·
Πέταγμα Βέλους (Flight Archery)
·
Παραδοσιακή Ιαπωνική Τοξοβολία (Kyudo)
·
Σκόπευση εδάφους δια καμπύλης (Clout Archery)
·
Τρισδιάστατη τοξοβολία (3D Archery)
·
Τοξοβολία με τρέξιμο (Archery Run)
και όσα άλλα υπάρχουν ή συμπεριληφθούν από τη F.I.T.A..